Asystent Rodziny = Przyjaciel i Doradca

Obok zagwarantowanych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930 ze zm.) form pomocy rodzinie znajdującej się w kryzysie takich jak poradnictwo specjalistyczne, praca socjalna, pomoc finansowa i inne, asystent rodziny może być także jednym z elementów spójnego systemu opieki nad dzieckiem i rodziną. Działania podejmowane w ramach systemu powinny zapewnić rodzinie taką pomoc, aby miała ona zapewnione bezpieczeństwo socjalne i prawidłowo wypełniała swoje funkcje wobec dzieci. Rodzina bowiem, jest podstawowym środowiskiem jakie powinno gwarantować dzieciom bezpieczeństwo emocjonalne, dawać im poczucie więzi i doświadczenia niezbędne dla ich prawidłowego rozwoju. Zaburzenia w funkcjonowaniu rodziny, powodujące groźne dysfunkcje, takie jak uzależnienia, przemoc, zaniedbanie, bezradność, mogą prowadzić do konieczności objęcia dzieci opieką zastępczą.
Jednym z narzędzi pracy z rodziną będzie wprowadzenie do niej asystenta rodziny. Miałby on pełnić odmienną funkcję od pracownika socjalnego. Czas, który poświęci rodzinie, będzie dostosowany do jej naturalnego rytmu i potrzeb. Zadaniem asystenta rodziny jest całościowe wspieranie rodziny wychowującej dzieci, zagrożonej wykluczeniem społecznym, poprzez zmianę stosunku osób w rodzinie do własnej sprawności, podniesienie samooceny, wzbudzenie wiary we własne siły, a także poprzez pomoc w wykonywaniu najprostszych czynności. Bardzo ważnym jest indywidualne podejście do rodziny i jej problemów, co będzie służyło rozwojowi kompetencji wszystkich jej członków – rodziców i dzieci.

Do zakresu obowiązków asystenta rodziny będzie należało w szczególności:

  1. Określenie wspólnie z rodziną podstawowych problemów występujących w rodzinie oraz zmotywowanie rodziny do współpracy i działań zmierzających do ich pokonania.
  2. Wspieranie rodziny poprzez konsultacje i działania o charakterze edukacyjnym w zakresie:
    • - prawidłowego wychowania i opieki nad dziećmi (organizowanie czasu wolnego dzieciom, budowanie prawidłowych więzi między członkami rodziny, rozwijanie umiejętności wychowawczych, aktywne uczestnictwo w życiu szkolnym dziecka),
    • - dbania o zdrowie (higiena, pielęgnacja, prawidłowe odżywianie, rekreacja, w razie potrzeby: leczenie i rehabilitacja),
    • - gospodarowania budżetem domowym (planowanie i monitorowanie wydatków, oszczędne gospodarowanie mediami),
    • - wykonywania prac na rzecz domu oraz ich podziału na członków rodziny (sprzątanie, zmywanie, gotowanie, prasowanie, remont itd.),
    • - pozyskiwania usług na rzecz domu i rodziny (np. związanych z naprawą, załatwianiem spraw urzędowych, znalezieniem pracy, kontaktów ze służbą zdrowia),
    • - usamodzielniania się poprzez uzupełnianie wykształcenia i podjęcie pracy, dbałości o edukację i rozwój dzieci.
  3. Informowanie rodziny o możliwościach skorzystania z pomocy i usług różnych instytucji w zależności od potrzeb (np. możliwości korzystania z placówek zaplecza socjalnego: świetlic, klubów zainteresowań, przychodni i poradni, placówek sportowych i rekreacji, urzędów, itd.).
  4. Pomoc rodzinie w rozszerzaniu kontaktów, stymulowanie podopiecznego do samodzielnego poszukiwania w swoim otoczeniu nowych możliwości: sił, osób, grup, instytucji lub ułatwianie mu tego np. poprzez towarzyszenie i wsparcie.
  5. Prowadzenie dokumentacji (dziennik wizyt w środowisku i pracy z rodziną, plany pracy i pomocy rodzinie oraz inne) oraz sporządzenie sprawozdania z zakresu powierzonych zadań.
  6. Współpraca z pracownikiem socjalnym w zakresie podjętej pracy z rodziną i pomocy w rozwiązywaniu jej problemów.
  7. Monitorowanie i wspieranie procesu zmian, wzmacnianie i pokazywanie rezultatów własnych osiągnięć, dalsze budowanie aktywnej postawy członków rodziny.

Z uwagi na charakter pracy asystenta i powierzone obowiązki, bardzo istotne są predyspozycje osobowościowe osób chcących pracować w tym charakterze. Asystent powinien być przyjacielem i powiernikiem rodziny, który wysłuchuje, wspiera i doradza, a nie żąda i autorytatywnie wskazuje cele do osiągnięcia. Ponadto, asystent powinien zachowywać bezstronność w relacjach z rodziną, dyskrecję, a także wyzbyć się wszelkich uprzedzeń, które uniemożliwiałyby przejrzyste spojrzenie na sytuację.

fotografia: http://www.freedigitalphotos.net